بسته
همه دسته بندی ها
    فیلترها
    تنظیمات
    جستجو

    تاریخچۀ آب‌انبار لبچال و موقوفۀ آن (آب‌انبار حاجی غفور)


    ✅ تاریخچۀ آب‌انبار لبچال و موقوفۀ آن
    (آب‌انبار حاجی غفور)

     

    تاریخچه اب انبار لبچال

    یکی از کارهای خوب سازمان زیبا سازی اطراف حرم، تعمیر و بازسازی آب‌انبار لبچال است. چندی پیش تصویر کم رنگی از کتیبۀ این آب انبار به دست من رسید . بر اساس تصویر فوق نگارنده این کتیبه را خواند. با مراجعه به کتاب «تحفه الفاطمیین» از شیخ حسین مفلس در یافت که این آب‌انبار به نام «آب‌انبار حاجی غفور» معرفی شده است.(ج 3، ص 310 - 311)
    نخست شرح مفلس و در ادامه متن کتیبه را می‌آوریم:
    «آب‌انبار حاجی غفور - واقع است در محله‌ای مشهور به «محلۀ لب چال». محلی که فعلا آب‌انبار است، در سنۀ هزار و سیصد و سی و هفت (1337) هجری حاجی غفور تاجر ترک زنجانی در قم به آستان بوسی حضرت فاطمه معصومه(س) تشرف حاصل کرد و خواست که بنای خیری از او یادگار بماند. چون به واسطۀ کم‌آبی و نبودن آب‌ابنار به اهالی آن محل بسیار سخت می‌گذشت و حاجی غفور از این وقعه اطلاع به هم رسانید این آب‌انبار را در آن‌جا بنا نمود. در سنۀ هزار و سیصد و سی و نه (1339) به اتمام رسید و «صبوری» شاعر طهرانی را قطعه‌ای است در مادّۀ تاریخ آن آب‌انبار که در کتیبۀ ایوان آن ثبت است بر روی سنگ مرمر.»
    بر طبق این قطعه، بانی آب‌انبار حاجی غفور زنجانی و معمارش استاد حسین خان [معمار] است که به مباشرت حاج غلامرضا نامی آن را ساخته‌اند. ماده تاریخ آن را شاعر چنین گفته است: « قلم گرفت به تاریخ آن «صبوری» گفت: «به جام دوست سبیل است سلسبیل زلال». مصحح کتاب تاریخ 1315 ق را از آن استخراج کرده است. لیکن موقوفۀ آب‌انبار چنان که خواهیم دید تاریخ 1346 وقف شده است. علاقه‌مندان برای دیدن متن کامل می‌توانند به کتاب مفلس رجوع کنند.
    وقفنامۀ موقوفه
    «صیغۀ وقف جاری شد. هو الواقف علی الضمایر.
    وقف مؤبد صحیح شرعی نمود اشرف الحاج حاج غفور زنجانی بانی و واقف برکۀ جدید البناء واقعه در محلۀ لبچال همگی و تمامی منافع یک باب دکان واقعه در بازار مسگرها . حدی به دکان حاج غلامحسین، حدی به دکان حاج آقا محمد، حدی به چهار سوق، حدی به بازار که پس از مخارج لازمه حین موقوفه اجارۀ آن تنصیف شود. نصف از آن مصارف... و تعمیرات لازمه و روشنایی و سایر ملزومات برکۀ مزبوره شود و نصف دیگر مصارف روشنایی و قرائت قرآن و روضه‌خوانی خیرات جاریۀ مقبرۀ واقف که واقع است در مسجد بالاسر حضرت معصومه و تولیت آن تا زمان واقف و بعد از حیات به اخیر [خیر؟] الحاج حاج غلامرضا توتونفروش ولد ملاعلی تعیین و تولیت لاحق با تولیت فعلی است. شهر شوال 1346»
    از این متن متوجه می‌شویم که آب انبار موقوفه‌ای در بازار مسگرها داشته است. با توجه تعریف حدود اربعه و این‌که بازار مسگرها در حد فاصل خیابان باجک تا چهارسوق بوده، محل اجمالی مغازه قابل شناسایی است.
    امیدواریم اولیای شهر از این ظرفیت خوب برای تقویت پیوستگی با هم‌میهنان زنجانی استفاده و این محل و آب‌انبار و محور تاریخی را برای دیدن به زنجانیان عزیز معرفی کنند. احتمال دارد به علت کدری، در خوانش خطا شده باشد با این وصف در صورتی که متن شفاف‌تری به دست برسد مجدد بازخوانی می شود.

    انصراف از نظر
    logo-samandehi

    مایلید از تخفیف های شهر،و آخرین رویدادهای مورد علاقه خود زودتر از همه با خبر شوید؟

    کانال تلگرام قمیاب