بسته
همه دسته بندی ها
    فیلترها
    تنظیمات
    جستجو

    تاریخچۀ ساخت اتوبان تهران - قم

    تاریخچۀ ساخت اتوبان تهران - قم

    تا قبل از ساخت اتوبان تهران - قم راه اصلی بین دو شهر جادۀ قدیم بود که در زمان ناصرالدین شاه قاجار به همت میرزا علی‌اصغر خان امین‌السلطان و با یاری میرزا نظام‌الدین کاشی غفاری (مهندس الممالک) و میرزا باقر سعدالسلطنه ساخته و بعدها توسط کمپانی برادران لینچ (Lynch) کامل‌تر شد. نظر به این‌که جادۀ مذکور برای عبور و مرور کالسکه و گاری ساخته شده بود با ورود اتومبیل به ایران و فراگیری استفاده از آن، به مرور زمان اصلاحاتی در آن انجام و در سال ١٣٢٧ آسفالت شد. 

    با افزایش چشم‌گیر تعداد وسایل نقلیه و مسافرت‌های بین شهری، آمار تردد در این جاده به سرعت افزایش یافت؛ به طوری که در سال ١٣۵٠ این آمار به دو تا چهار هزار عدد در روز رسید و این تعداد در ایام مناسبت‌های مذهبی افزایش می‌یافت. 

    موارد مذکور باعث می‌شد که این جاده با وجود بهسازی‌های متعدد دیگر جوابگوی نیاز مردم نباشد و همواره تصادفات و ترافیک‌های زیادی در آن ایجاد می‌شد. بررسی آمار تصادفات جاده‌ای منجر به فوت در کشور بین سال‌های ١٣۴٧ تا ١٣۵٠ نشان می‌دهد این جاده از این نظر در بازۀ زمانی مذکور در صدر و یا کمی پایین‌تر قرار داشته است. به عنوان مثال در سال ١٣۴٧ آمار کل فوتی‌های ناشی از تصادفات جاده‌ای ١٣۴ نفر بوده که در این بین سهم جادۀ تهران - قم ٣۵ نفر بوده که نسبت به کل کشور تعداد قابل توجهی است. 

    عوامل مذکور باعث مطالبۀ جدی مردم قم و تهران از مسئولان جهت ساخت جاده‌ای جدید، مطابق با استانداردهای روز شد و پیگیری‌های مکرر مرحوم سید شفیع شکرایی نمایندۀ وقت مردم قم در مجلس شورای ملی، مرحوم دکتر جهانشاه صالح و ... باعث تصویب طرح ساخت اتوبان در برنامۀ پنجم توسعه در اسفند ١٣۵١ و با اعتبار اولیه ٣۶٠ میلیون تومان شد. 

    عملیات ساخت اتوبان از مهرماه سال ١٣۵٣ آغاز و تا زمان انقلاب اسلامی کار زیرسازی و احداث چند پل به اتمام رسید. 

    پس از انقلاب اسلامی عملیات تکمیل قطعۀ «ب » از سوی وزارت راه و ترابری به شرکت «ملاوی» و نظارت شرکت «مهندسین مشاور اتکو» واگذار شد و در نهایت در صبح روز پنجشنبه ٢٠ آذر ١٣۵٩ مصادف با ولادت امام باقر (ع) به بهره‌برداری رسمی رسید.

    این قطعه از اتوبان که با هزینه‌ای بالغ بر ۶٣٠ میلون تومان ساخته شد به طول ۶٣ کیلومتر بوده و از میدان امام خمینی (ره) قم آغاز و به طرف تهران ادامه می‌یابد. عرض آن ٣٣ متر است که ٣١ متر آن آسفالته است و هر طرف اتوبان شامل ٣ خط ماشین رو و یک خط توقف اضطراری است. در ساختمان این قطعه ١٢ میلیون متر مکعب عملیات خاکی، یک میلیون متر مکعب روسازی و یک میلیون و یک‌صد هزار تن آسفالت به کار رفته و بیش از ١٨٠ پل در زیر اتوبان ساخته شده که بزرگت‌رین آنها پل عسگر آباد است که شامل ۶ دهانۀ ٣٠ متری است. 

    هم‌چنین در تجهیز این قطعه در حدود ٣٠٠٠ تُن جان پناه فلزی (گاردریل) و حدود ١۴٠٠ تن آهن گرد و آجدار و ساده و نرده استفاده شده است. 

    پس از افتتاح قطعۀ «ب» عملیات تکمیل قطعۀ «الف» به طول ٧٧ کیلومتر در دستور کار قرار گرفت و کار ساخت آن به جهاد سازندگی استان تهران واگذار شد که در نهایت در اواخر سال ١٣۶٠ به بهره برداری رسید.

    همان‌طور که در طرح اولیه پیش بینی شده بود مخارج اتوبان به‌تدریج از پرداخت عوارض توسط اتومبیل‌ها به دست آمد و با گذشت زمان در کنار اتوبان پمپ بنزین، پارکینگ، تعمیرگاه و رستوران ایجاد شد.

    🔸منابع: 

    وزین افضل، مهدی و قنبری کلاشی، صباح، (١٣٩٠)، «تعمیر و توسعۀ راه تهران - قم در دورۀ قاجار»، مجلۀ تحقیقات تاریخ اجتماعی، سال اول، شمارۀ دوم، ص ١٠١ - ١٢٣.

    روزنامۀ استوار، ۴ آذر ١٣۵٠، ١١ آذر ١٣۵٠، ٣ اسفند ١٣۵١ و ٢٢ آبان ١٣۵٣.

    روزنامۀ کیهان، ٢۴ آبان ١٣۵٠ و ٢٢ آذر ١٣۵٩.

    روزنامۀ اطلاعات، ١٣ اردیبهشت ١٣۵۶.

    هفته نامۀ بعثت: نوزده دی، سال اول، شمارۀ ۴۵، چهارشنبه ٢۶ آذر ١٣۵٩.

    سایت مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی

    🔹مجید داداش‌نژاد


    تاریخچه ساخت اتوبان قم تهران - قمیاب
    تاریخچه ی ساخت اتوبان قم - تهران - قمیاب

    انصراف از نظر
    logo-samandehi

    مایلید از تخفیف های شهر،و آخرین رویدادهای مورد علاقه خود زودتر از همه با خبر شوید؟

    کانال تلگرام قمیاب